Een bemestingsplan maken wordt er op dit moment niet eenvoudiger op
Met het eind van het seizoen nog in gedachten is het belangrijk om nu alvast keuzes voor komend teeltseizoen te maken voor wat betreft bouwplan, mogelijke gewassen en de daarbij behorende bemesting. Als het gaat om bemesting, dan komt vanaf 1 januari 2026 ook het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn in beeld. De precieze inhoud van dit programma is echter op dit moment (half december 2025) nog niet definitief vastgesteld.
Voorgestelde aanpassingen 8e actieprogramma
Dit betekent dan ook dat er nog niet met zekerheid gezegd kan worden of bijvoorbeeld de aangekondigde “light”-versie van het NV-gebied met 10% korting op de stikstofnorm ook daadwerkelijk komend jaar ingaat. De nieuw voorgestelde fosfaatgebieden zouden trouwens pas per 1 januari 2027 gaan gelden, dus daar hoeft komend teeltseizoen sowieso nog geen rekening mee te worden gehouden. Ook de aan de NV-gebieden gekoppelde nieuwe stikstofgebruiksnormen van gewassen zijn nog niet bekend.
De meest in het oog springende verandering in het nieuwe actieprogramma is het anders indelen van de NV-gebieden; dit worden nu Aandachtsgebieden met bijbehorende veranderde normen voor bepaalde gewassen. Het kan dus zijn dat in vergelijking met de huidige situatie in specifieke gevallen de normen nog verder zullen zakken terwijl andere percelen een hogere stikstofgebruiksnorm krijgen. Ook is er een aantal zones aangepast, verdwenen en op sommige plekken bijgekomen. Reden genoeg om scherp te zijn op de norm die geldt voor álle percelen binnen het bouwplan.
Andere mogelijke veranderingen zouden zijn aanpassingen van bufferstroken en, bij goede waterkwaliteit, andere versoepelingen van regels.
Bemestingsplan 2026; hopelijk komt er snel duidelijkheid!
Uit voorzichtigheidsbeginsel is het op dit moment raadzaam om in het bemestingsplan voor 2026 uit te gaan van de oude NV-gebiedskorting van 20%. Daarnaast is het raadzaam voorlopig wél rekening te houden met de nieuwe stikstofgebruiksnormen zoals deze ter consulatie zijn voorgelegd. Samengevat is dit voor de sector het slechtste scenario (in bepaalde gevallen verlaagde stikstofgebruiksnormen en handhaving van de huidige 20% korting op stikstof in alle NV-gebieden). Toch is het op dit moment het beste uitgangspunt om uit te rekenen of de geplande bemesting met een goed bemestingplan binnen de wet- en regelgeving valt.
Het wettelijke kader is uiteindelijk de mal waar een goed landbouwkundig bemestingplan in moet vallen. Voor een zo goed mogelijk bemestingplan is de juiste volgorde om eerst te kijken naar de landbouwkundige invulling daarvan en pas daarna naar de wettelijke beperkingen. Kijk daarom eerst naar de landbouwkundige behoefte van de gewassen. Deze behoefte is gebaseerd op een goede analyse van de bodemvruchtbaarheid, de conditie van de percelen voor 2026, de gebruikte mest in het voorafgaande jaar of najaar, de gebruikte groenbemesters, de mate van geslaagdheid daarvan, etc. Het landbouwkundig optimale plan kan dan vervolgens worden getoetst aan de wettelijke meetlat. Ongetwijfeld zal dan in veel gevallen in de praktijk een keuze moeten worden gemaakt. Dat geldt zeker in NV-gebieden om te kijken welke gewassen nog wel landbouwkundig optimaal bemest kunnen worden en welke gewassen niet. In deze gebieden zal er al snel geknepen worden in de bemesting van granen en komend jaar misschien ook wel van suikerbieten. De door Cosun voorgestelde toewijzingskorting voor levering van bieten van 100 naar 90% voor 2026, geeft wel aanleiding om ook te knijpen in de bemesting voor de suikerbieten mocht dat in de bedrijfssituatie nodig zijn om binnen de wettelijke kaders te blijven.
Bron: Delphy
