Speel met een landbouwkundige bril actief in op de nieuwe mestwetgeving 2026
Januari 2026, een zeer kleurrijke start. De laatste keer vuurwerk? Het is nog onduidelijk. Enkele hele koude dagen, snel veranderend in bijna lenteweer en daarna weer weersvooruitzichten met veel kou (waarbij sommigen al weer praten over de Elfstedentocht); hoe veranderlijk kan het zijn. Veranderlijk is ook de wetgeving, waar moet rekening mee worden gehouden in 2026? We zetten het op een rij.
Einde derogatie
De eerste, en misschien wel grootste verandering voor 2026, is het definitieve einde van de derogatie. Op alle landbouwgronden in ons land mag nu nog maar 170 kg N uit dierlijke mest aangewend worden. Er zijn geen uitzonderingen meer. Dit betekent ook dat de verplichting van grondmonsters er niet meer is. Voor velen zal dit een opluchting zijn. Wij van onze kant zeggen helaas, het grondbemonsteren zonder verplichting zou gewoon door moeten gaan. Al je percelen goed beheren (buiten het wettelijke) is en blijft de basis van goed en veel ruwvoer. Het belang van de allerlei bodemkengetallen en die op het gewenste niveau houden, is en blijft groot. Laat daarom met regelmaat je grond onderzoeken!
Geen verbod meer op kunstmestfosfaat
Een tweede wijziging betreft fosfaat. Op derogatiebedrijven was kunstmestfosfaat verboden. Dit verbod is er nu dus ook niet meer. Betekent dat nu massaal kunstmest-fosfaat gaan gebruiken? Ons advies, kijk eerst eens naar het verleden. Hoe groeide het gras zonder deze fosfaat? Waarom nu kunstmestfosfaat gaan kopen; alleen omdat het mag?
Nog een stapje terug naar de grondmonsters. Een wettelijk aspect is er nog wel. Alle grond is standaard ingedeeld in fosfaatklasse ‘Hoog’ en kan alleen maar afwijken met een goed grondmonster. Fosfaatklasse ‘Hoog betekent voor grasland 75 kg fosfaat bemesting als maximum. In combinatie met 170 kg N betekent dat voor forfaitaire rundveemest (4 kg N; 1,5 kg fosfaat) dus 42,5 ton mest (42,5 * 4 = 170).
Voor bouwland is de fosfaatnorm voor percelen zonder grondmonster (en met fosfaatmonster toestand hoog): 40 kg fosfaat. Bij dezelfde forfaitaire rundveemest is dat dus maar 26,65 ton rundveemest (26,65 * 1,5 => 40 kg fosfaat). Een goed grondmonster kan dus nog steeds bemestingsruimte geven!
Onderken belang goed mestmonster
Denk naast een goed grondmonster ook meteen aan een goed mestmonster. Het gemiddelde van de afgevoerde, bemonsterde mest in 2025, wijkt heel veel af van de forfaitaire waarden. Hele vaak (75 %) lager, soms ook hoger. Er is geen ‘bufferruimte’ meer in de mest, dus zorg dat u weet wat u doet. Vergelijk het voeren van uw gras en voedergewassen met het voeren van uw veestapel. Die geeft u ook voer waar alles van bekend is!
Bron: PPP-Agro Advies
